Vyle-Tharoul
Vyle-Tharoul
- Cat map : Aandachtspunten
- Lat : 50.446593181861
- Lng : 5.2685633945435
Vyle-et-Tharoul, een dorpje langs de Vyle, dankt zijn naam aan de twee afzonderlijke delen waaruit het bestaat. Vyle was aanvankelijk een landbouwdorp, opgebouwd rond zijn kasteel, de kasteelboerderij, een paar mooie vierkantshoeves en de kerk. Tharoul is eerder een gehucht waar het kasteel van de plaatselijke landheren staat. De heerlijkheden van Vyle en Tharoul waren dus ook van elkaar gescheiden: de ene was een leen van het graafschap Fauquemont, dat tot het hertogdom Brabant behoorde, terwijl de andere rechtstreeks onder het prinsbisdom Luik viel. Etymologisch zou Vyle afkomstig zijn van villa, wat zou wijzen op de aanwezigheid van een Romeins landgoed in de late Oudheid, maar daar zijn geen archeologische sporen van gevonden. Vyle is ook de naam van de beek die naar de rivier Hoyoux stroomt en waarlangs geleidelijk aan woningen zijn gebouwd. Vyle wordt voor het eerst genoemd in de handvesten van Lotharius II in 862, waaruit blijkt dat het domein toebehoorde aan de zeer machtige benedictijnenorde van Stavelot-Malmedy. Deze orde stichtte een parochie, gewijd aan Saint Martin, en liet in de 12e eeuw een kleine romaanse kerk bouwen. Het koor ervan is zichtbaar gebleven tot midden 19e eeuw, waarna het door uitbreidingswerken aan het kasteel verdwenen is. Het werd vervangen door de huidige kerk, waar we nog steeds heel mooi erfgoed aantreffen, zoals de 17e-eeuwse Maagd van het atelier van Jean Del Cour of de Saint-Fiacre van meester Balthazar uit de 16e eeuw. Het kasteel was eigendom van de lokale adel, waarvan we een eerste vermelding terugvinden in de 13e eeuw: een ridder-heer van Vyle, in de persoon van Fastré de Hemricourt. De heren volgden elkaar op. In de 16e eeuw kwam het domein in handen van de familie d’Eve. Zij hebben het van een middeleeuwse versterkte woning geleidelijk omgebouwd tot een kasteel met een mooie, comfortabele kasteelboerderij in de lokale stijl van de 18e en 19e eeuw. Na een lange periode van verval in de 20e eeuw werd het kasteel in 2021 grondig gerenoveerd en werden er meerdere appartementen in ondergebracht. De vroegere kasteelboerderij werd dan weer gekocht door een groep vrienden met het vaste voornemen er een cohousingproject van te maken waar ze rustig en comfortabel van hun pensioen konden genieten. Aan weerszijden van de weg zijn nog steeds prachtige bomen te bewonderen, restanten van de glorietijd van het kasteel.
In de 20e eeuw kwam het dorpsleven steeds meer in het teken te staan van de voetbalclub, het landbouwfeest en de gezellige dorpssfeer. Dankzij de rijke bodem ontstonden er ook kalksteengroeven, kalkovens en werd er een heel speciale kleisoort gewonnen, de ‘derle’, die werd gebruikt bij de ambachtelijke productie van pijpen en in de keramiekindustrie in Andenne. Voor al die activiteiten waren arbeiders nodig en zo ontstond er aan de voet van het dorp een nieuwe wijk, Les Arcis.